ดาต้าเซ็นเตอร์ AI ที่ขยายตัวอย่างรวดเร็วในรัฐเนวาดา สหรัฐอเมริกา กำลังสร้างแรงกดดันต่อโครงข่ายไฟฟ้าจนอาจทำให้ชาวเมือง Lake Tahoe ราว 49,000 คน ต้องเผชิญกับภาวะไฟฟ้าขาดแคลนภายในเดือนพฤษภาคม 2027 กรณีนี้ไม่ใช่เพียงปัญหาของสหรัฐฯ เท่านั้น แต่เป็นสัญญาณเตือนที่ประเทศกำลังพัฒนาดาต้าเซ็นเตอร์ทั่วโลก รวมถึงไทย ควรจับตามองอย่างใกล้ชิด

ดาต้าเซ็นเตอร์ 12 แห่ง กับความต้องการไฟฟ้าที่พุ่งสูงถึง 5,900 MW

รัฐเนวาดาตอนเหนือกลายเป็นศูนย์กลางดาต้าเซ็นเตอร์ชั้นนำของสหรัฐฯ ด้วยสิทธิประโยชน์ทางภาษี พื้นที่กว้างขวาง และความใกล้ชิดกับ Silicon Valley โดยเฉพาะบริเวณ Tahoe Reno Industrial Center ที่เป็นที่ตั้งของเซิร์ฟเวอร์จาก Google, Microsoft และ Apple

ตามรายงานของ Fortune โครงการดาต้าเซ็นเตอร์ 12 แห่งในพื้นที่ดังกล่าว มีศักยภาพดึงกำลังไฟฟ้าสูงสุดรวมกันถึง 5,900 MW ในช่วงพีค ซึ่งเกินกว่าความต้องการใช้ไฟฟ้าในพื้นที่ปัจจุบันอย่างมีนัยสำคัญ ข้อมูลปี 2024 ระบุว่าดาต้าเซ็นเตอร์บริโภคไฟฟ้าในรัฐเนวาดาไปแล้ว 22% ของกำลังการผลิตทั้งหมด และคาดว่าตัวเลขนี้จะพุ่งขึ้นถึง 35% ภายในปี 2030 ยิ่งไปกว่านั้น ปริมาณโหลดที่เพิ่มขึ้นจากดาต้าเซ็นเตอร์ในปี 2024 อยู่ที่ 25,590 GWh ซึ่งเกินกว่าครึ่งหนึ่งของกำลังการผลิตสุทธิทั้งรัฐ

บริษัทจำหน่ายไฟฟ้า NV Energy ซึ่งเป็นผู้ให้บริการหลักในพื้นที่ ถูกมองว่ากำลังให้ความสำคัญกับการจ่ายไฟให้ดาต้าเซ็นเตอร์เหล่านี้มากกว่าผู้บริโภคที่อยู่อาศัย ส่งผลให้ชาวเมือง Lake Tahoe ซึ่งพึ่งพาไฟฟ้าจาก NV Energy ผ่านบริษัท Liberty Utilities ถึง 75% ของความต้องการทั้งหมด ตกอยู่ในความเสี่ยง

ปมโครงสร้างที่ถูกทิ้งไว้นาน 20 ปี

ความซับซ้อนของปัญหานี้มีรากเหง้ามาจากโครงสร้างทางภูมิศาสตร์และกฎระเบียบที่ถูกละเลยมานานกว่าสองทศวรรษ Lake Tahoe ตั้งอยู่บนพรมแดนระหว่างรัฐแคลิฟอร์เนียและรัฐเนวาดา แต่กลับพึ่งพาโครงข่ายไฟฟ้าของเนวาดาเป็นหลัก เนื่องจาก:

  • ไม่มีสายส่งไฟฟ้าเชื่อมตรงกับโครงข่ายของแคลิฟอร์เนีย
  • การวางสายส่งใหม่ข้ามเทือกเขา Sierra Nevada ต้องใช้งบประมาณ หลายร้อยล้านดอลลาร์ (ประมาณหลายหมื่นล้านบาท) และส่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมอย่างมีนัยสำคัญ
  • Liberty Utilities ซื้อกิจการจาก NV Energy ในปี 2009 โดยมีแผนเปลี่ยนแหล่งจัดหาไฟฟ้า แต่ข้อตกลงชั่วคราวถูกต่ออายุซ้ำในปี 2015, 2020 และ 2025 โดยไม่มีการแก้ไขปัญหาเชิงโครงสร้าง

ปัญหาด้านกำกับดูแลยิ่งทำให้สถานการณ์ซับซ้อนขึ้น เนื่องจาก California Public Utilities Commission (CPUC) ไม่มีอำนาจเหนือ NV Energy ซึ่งอยู่ในเขตอำนาจของเนวาดา ทำให้ Fortune บรรยายสถานการณ์นี้ว่า "ไม่มีหน่วยงานใดเป็นเจ้าของปัญหาทั้งหมดแต่เพียงผู้เดียว"

Greenlink West — เส้นชีวิตที่ยังไม่แน่นอน

NV Energy กำลังก่อสร้างสายส่งไฟฟ้าแรงสูง 525 kV ชื่อ Greenlink West โดยมีแผนโอนย้ายการจ่ายไฟให้ Lake Tahoe ผ่านสายส่งใหม่นี้ กำหนดเปิดใช้งานในเดือนพฤษภาคม 2027 อย่างไรก็ตาม มีปัจจัยเสี่ยงหลายประการที่อาจทำให้กำหนดการล่าช้า:

  • ณ เดือนกุมภาพันธ์ 2026 โครงการถูกระงับชั่วคราวเพื่อรอการประสานงานกับน่านฟ้าทางทหาร โดย Segment 2 คาดว่าจะเริ่มก่อสร้างได้ในเดือนกุมภาพันธ์ 2026
  • งานพาดสายส่งจะเริ่มในช่วงฤดูร้อนปี 2026 โดยใช้เฮลิคอปเตอร์
  • สถานีไฟฟ้าปลายทาง Walker River Substation จะเป็นจุดรับทั้ง Greenlink West และ Greenlink North และจะเป็นหนึ่งในสถานีไฟฟ้าที่ใหญ่ที่สุดในโลก
  • ปัจจุบัน ไม่มีความจุสายส่งเหลือเลย สำหรับโหลดใหม่ในเนวาดาตอนเหนือ

NV Energy ยืนยันว่าโครงการ Greenlink West ถูกวางแผนไว้ก่อนที่ความต้องการจากดาต้าเซ็นเตอร์จะพุ่งสูง แต่ Tom's Hardware ระบุว่าความเสี่ยงของการล่าช้ายังคงมีอยู่ และหากเกิดขึ้นจริง ผลกระทบจะไม่จำกัดเพียงแค่ Lake Tahoe แต่จะกระทบต่อความสามารถในการรับโหลดใหม่ทั้งภูมิภาค

ค่าไฟพุ่ง 77% และทางออกของผู้บริโภค

นอกจากความเสี่ยงไฟดับ ชาวเมือง Lake Tahoe ยังเผชิญกับภาระค่าไฟที่เพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว โดยอัตราค่าไฟฟ้าที่อยู่อาศัยในพื้นที่พุ่งขึ้นราว 77% นับตั้งแต่ปลายปี 2022 ขณะที่อัตราเฉลี่ยของรัฐเนวาดาอยู่ที่ 17.45 เซนต์ต่อ kWh ณ เดือนมกราคม 2026 เพิ่มขึ้น 9.5% จากปีก่อน ซึ่งสูงกว่าอัตราเงินเฟ้อทั่วไป

Danielle Hughes ซีอีโอขององค์กรไม่แสวงหากำไร Tahoe Spark และชาวเมืองในพื้นที่ ชี้ว่าปัญหาที่แท้จริงไม่ใช่แค่ความเสี่ยงไฟดับ แต่คือการที่ผู้บริโภครายย่อยต้อง "แข่งขัน" กับผู้ใช้ไฟรายใหญ่อย่างดาต้าเซ็นเตอร์บนโครงข่ายเดียวกัน ซึ่งเป็นโครงสร้างที่ไม่เป็นธรรมต่อประชาชน

กระแสนี้กำลังผลักดันให้ผู้บริโภคหันมาพึ่งพาพลังงานแสงอาทิตย์และแบตเตอรี่สำรองในบ้านมากขึ้น โดยรูปแบบการเช่าและสัญญา PPA (Power Purchase Agreement) คาดว่าจะเติบโต 25% ในปี 2026 สะท้อนให้เห็นว่าผู้บริโภคกำลังหาทางป้องกันตัวเองจากความผันผวนของโครงข่ายไฟฟ้าหลัก

บทเรียนสำหรับตลาดดาต้าเซ็นเตอร์ในภูมิภาค รวมถึงไทย

กรณี Lake Tahoe เป็นตัวอย่างที่ชัดเจนของสิ่งที่เกิดขึ้นเมื่อการขยายตัวของดาต้าเซ็นเตอร์ AI เร็วกว่าการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานด้านพลังงาน ปัจจุบัน AI Data Center คาดว่าจะบริโภคไฟฟ้าถึง 12% ของสหรัฐฯ ภายในปี 2028

สำหรับผู้บริโภคและนักลงทุนในไทย กรณีนี้มีนัยสำคัญที่ควรติดตาม เนื่องจากไทยกำลังเร่งดึงดูดการลงทุนดาต้าเซ็นเตอร์จากบริษัทเทคโนโลยีระดับโลก หากการวางแผนโครงสร้างพื้นฐานด้านพลังงานไม่ทันกับความต้องการที่เพิ่มขึ้น ผู้บริโภคทั่วไปอาจต้องแบกรับภาระค่าไฟที่สูงขึ้นในระยะยาว ข้อมูลการวางจำหน่ายผลิตภัณฑ์หรือนโยบายพลังงานที่เกี่ยวข้องโดยตรงกับไทยยังไม่ได้รับการประกาศ แต่ทิศทางนี้ควรอยู่ในเรดาร์ของผู้กำหนดนโยบายและภาคเอกชน

แหล่งที่มา