SpaceX กดดัน Pentagon ขึ้นค่า Starlink จาก $5,000 เป็น $25,000 ต่อเดือน ก่อน IPO ครั้งประวัติศาสตร์

Reuters รายงานว่า SpaceX กดดันกระทรวงกลาโหมสหรัฐฯ (DoD) ให้ยอมรับการปรับขึ้นค่าบริการ Starlink จากเดิมเดือนละ $5,000 (ประมาณ 180,000 บาท) เป็นเดือนละ $25,000 (ประมาณ 900,000 บาท) ต่อเครื่องรับสัญญาณหนึ่งชุด ส่งผลให้ต้นทุนการปฏิบัติการของโดรนพลีชีพ LUCAS เพิ่มขึ้นเกือบเท่าตัว เหตุการณ์นี้เกิดขึ้นในช่วงที่ SpaceX กำลังเตรียม IPO ที่คาดว่าจะเป็นการระดมทุนครั้งใหญ่ที่สุดในประวัติศาสตร์ตลาดหุ้นโลก

SpaceX อ้างโดรน LUCAS ใช้บริการระดับ "การบินพาณิชย์" ไม่ใช่แผนพื้นฐาน

ตามรายงานของ Reuters ไม่กี่สัปดาห์หลังจากที่สหรัฐฯ เริ่มปฏิบัติการทางทหารต่ออิหร่าน ผู้บริหาร SpaceX ได้เข้าพบเจ้าหน้าที่ DoD เพื่อหารือเรื่องราคา โดยฝ่าย SpaceX อ้างว่าการใช้งาน Starlink บนโดรน LUCAS ซึ่งเป็นโดรนพลีชีพแบบใช้ครั้งเดียว (kamikaze drone) นั้น มีลักษณะการใช้งานที่เทียบเท่ากับแผนบริการระดับ Aviation Grade ซึ่งมีราคาเดือนละ $25,000 (ประมาณ 900,000 บาท) ไม่ใช่แผนมาตรฐานที่ DoD จ่ายอยู่ที่เดือนละ $5,000 (ประมาณ 180,000 บาท)

DoD โต้แย้งว่าแผนบริการ Aviation Grade ออกแบบมาสำหรับอากาศยานที่มีนักบิน ไม่ใช่โดรนพลีชีพที่ใช้งานเพียงไม่กี่นาทีถึงไม่กี่ชั่วโมงก่อนจะถูกทำลาย อย่างไรก็ตาม Pentagon ยอมถอยในที่สุด ส่งผลให้ต้นทุนต่อโดรน LUCAS หนึ่งลำเพิ่มขึ้นเท่าตัวในทางปฏิบัติ

อำนาจต่อรองของ SpaceX มาจากการผูกขาดวงโคจร

สาเหตุที่ DoD ไม่สามารถต่อรองได้อย่างมีประสิทธิภาพ มาจากโครงสร้างตลาดที่ SpaceX ครองอำนาจอย่างชัดเจน

Amazon Kuiper มีดาวเทียมในวงโคจรเพียง 241 ดวง ณ เดือนเมษายน 2026 และยังไม่สามารถปฏิบัติตามเงื่อนไข FCC ที่กำหนดให้มีดาวเทียมประมาณ 1,600 ดวงภายในเดือนกรกฎาคม 2026 ได้ โดยได้ยื่นขอขยายเวลาออกไปถึงปี 2028 ส่วน Eutelsat OneWeb มีดาวเทียมในวงโคจรมากกว่า 600 ดวง ซึ่งยังห่างไกลจากระดับที่จะทดแทน Starlink ได้ในระยะสั้น

โฆษก DoD ระบุว่ากำลังมองหาทางเลือกอื่น แต่ในความเป็นจริง ยังไม่มีผู้ให้บริการรายใดที่สามารถให้บริการในระดับเดียวกับ SpaceX ได้ในขณะนี้

Starshield และบทเรียนจากยูเครน

บริการที่ใช้ในภารกิจทางทหารคือ Starshield ซึ่งเป็นบริการสำหรับองค์กรกลาโหมโดยเฉพาะ และกำลังกลายเป็นโครงสร้างพื้นฐานสำคัญสำหรับกองทัพหลายประเทศ

รายงานยังอ้างถึงกรณีที่ SpaceX ตัดการเข้าถึง Starlink ของฝ่ายรัสเซีย ซึ่งผู้เชี่ยวชาญบางส่วนประเมินว่าเป็นปัจจัยที่ทำให้ยูเครนได้เปรียบในสนามรบ กรณีนี้สะท้อนให้เห็นว่า SpaceX มีอำนาจในการตัดสินใจว่าใครจะสามารถใช้เครือข่ายสื่อสารนี้ได้หรือไม่ ซึ่งเป็นอำนาจที่ไม่มีองค์กรเอกชนรายใดเคยมีมาก่อนในระดับนี้

IPO มูลค่าสูงสุดในประวัติศาสตร์ และโครงสร้างรายได้ที่พึ่งพารัฐบาล

SpaceX ยื่นเอกสาร IPO เมื่อวันที่ 20 พฤษภาคม 2026 โดยตั้งเป้าระดมทุนสูงสุด $75,000 ล้าน (ประมาณ 2.7 ล้านล้านบาท) และมูลค่าบริษัทสูงสุดถึง $2 ล้านล้าน (ประมาณ 72 ล้านล้านบาท) ซึ่งจะเป็นการเปิดตัวในตลาดหุ้นที่ใหญ่ที่สุดในประวัติศาสตร์ โดยวันที่ 12 มิถุนายน 2026 ถูกมองว่าเป็นวันที่น่าจะเข้าจดทะเบียนมากที่สุด

เอกสาร IPO เปิดเผยโครงสร้างรายได้ที่น่าสนใจ ดังนี้

• รายได้จากรัฐบาลสหรัฐฯ ปี 2025: $5,900 ล้าน (ประมาณ 212,400 ล้านบาท) โดยมี NASA, DoD และหน่วยข่าวกรองเป็นลูกค้าหลัก
• รายได้ Starlink ปี 2025: $11,400 ล้าน (ประมาณ 410,400 ล้านบาท) คิดเป็น 61% ของรายได้รวม และเป็นแผนกเดียวที่ทำกำไร โดยมีกำไรจากการดำเนินงาน $4,400 ล้าน (ประมาณ 158,400 ล้านบาท)

การเจรจาราคา LUCAS จึงสะท้อนความสัมพันธ์แบบสองทาง กล่าวคือ DoD พึ่งพา SpaceX เพราะไม่มีทางเลือก ขณะที่ SpaceX เองก็พึ่งพารายได้จากรัฐบาลเป็นสัดส่วนสำคัญ ความสัมพันธ์นี้ถูกเปิดเผยต่อสาธารณะผ่านเอกสาร IPO ในช่วงเวลาที่ละเอียดอ่อนที่สุด

ผลกระทบต่อผู้ใช้ Starlink ในไทยและภูมิภาค

สำหรับผู้ใช้งานและองค์กรในประเทศไทยที่ใช้หรือกำลังพิจารณาใช้ Starlink เหตุการณ์นี้เป็นสัญญาณเตือนที่ควรรับทราบ แม้การปรับราคาครั้งนี้จะเกี่ยวข้องกับสัญญาทางทหารของสหรัฐฯ โดยตรง แต่แสดงให้เห็นว่า SpaceX มีอำนาจในการกำหนดราคาสูงมากเมื่อไม่มีคู่แข่งที่เทียบเคียงได้

ข้อมูลการวางจำหน่ายและโครงสร้างราคาของ Starlink ในไทยยังคงเป็นไปตามเงื่อนไขที่ SpaceX กำหนดฝ่ายเดียว และจนกว่า Amazon Kuiper หรือผู้ให้บริการรายอื่นจะสามารถขยายโครงข่ายดาวเทียมให้ครอบคลุมในระดับเดียวกันได้ โครงสร้างอำนาจนี้ก็ยังไม่น่าจะเปลี่ยนแปลงในเร็วๆ นี้

ทั้งนี้ ข้อมูลทั้งหมดในรายงานนี้อ้างอิงจากแหล่งข่าวที่ยังไม่ได้รับการยืนยันอย่างเป็นทางการจาก SpaceX หรือ DoD และอาจมีการปรับปรุงเมื่อมีรายงานเพิ่มเติม

แหล่งที่มา

• Engadget — SpaceX reportedly pressured the Pentagon into paying more for Starlink access
• Bloomberg — SpaceX IPO: AI Plans, Starlink Growth and Risks
• CNBC — SpaceX is heavily reliant on Starlink for growth and profit as it marches toward Nasdaq listing