ElliQ หุ่นยนต์ AI เพื่อนผู้สูงอายุ ช่วยผู้ป่วยพาร์กินสันเริ่มออกกำลังกายได้จริง — ราคาและแผนบริการ

หุ่นยนต์ AI สำหรับผู้สูงอายุอย่าง ElliQ จาก Intuition Robotics กำลังได้รับความสนใจอย่างกว้างขวาง หลัง The Verge รายงานว่าผู้ป่วยพาร์กินสันสามารถเริ่มเรียนไทเก็กด้วยตัวเองได้ภายในไม่กี่วันหลังใช้งาน แม้ว่าตัวเครื่องจะมีประสิทธิภาพต่ำกว่า Amazon Echo Show 8 ก็ตาม ที่น่าจับตาคือ ElliQ ไม่ได้แข่งขันด้านสเปก แต่เน้นการ "สร้างความสัมพันธ์" กับผู้ใช้เป็นหลัก

ElliQ คืออะไร และทำงานอย่างไร

ElliQ ประกอบด้วยสองส่วนหลัก ได้แก่ หัวหุ่นยนต์ขนาดเล็กที่เคลื่อนไหวและมีไฟสว่างได้ (animatronic head) เชื่อมต่อกับจอแสดงผลแบบแท็บเล็ต ตัวเครื่องออกแบบมาเพื่อผู้สูงอายุโดยเฉพาะ โดยสามารถเริ่มบทสนทนาได้เอง เสนอกิจกรรมต่าง ๆ เช่น เกม การออกกำลังกายเบา ๆ รวมถึงเป็นสื่อกลางในการโทรวิดีโอและรับส่งข้อความกับสมาชิกในครอบครัว

Sheena Vasani นักข่าวจาก The Verge นำ ElliQ มาทดลองใช้กับมารดาที่ป่วยเป็นโรคพาร์กินสันเป็นเวลา 1 สัปดาห์ ตามคำแนะนำของแพทย์ระบบประสาท เนื่องจากฤทธิ์ยาเริ่มลดลง และผู้ป่วยเริ่มห่างจากกิจกรรมที่จำเป็นต่อการจัดการโรค ได้แก่ การออกกำลังกาย การเข้าสังคม และงานอดิเรก แพทย์ต้องการทดสอบว่าการปรับพฤติกรรมในชีวิตประจำวันจะช่วยลดความถี่ของ "ช่วง off" (ช่วงที่ยาหมดฤทธิ์และอาการกำเริบ) ได้หรือไม่ก่อนพิจารณาเพิ่มขนาดยา

ทำไมผู้สูงอายุถึงชอบ ElliQ มากกว่า Alexa

เมื่อเปรียบเทียบกับ Amazon Echo Show 8 ที่วางอยู่ข้าง ๆ ElliQ มีความเร็วในการตอบสนองที่ช้ากว่าอย่างเห็นได้ชัด และมีฟีเจอร์น้อยกว่า แต่ผลลัพธ์กลับน่าประหลาดใจ

มีเหตุการณ์หนึ่งที่ Alexa ตอบสนองก่อน ElliQ มารดาของ Vasani ซึ่งตั้งใจจะพูดกับ ElliQ จึงหันไปบอก Alexa ว่า "shut up and let your sister talk" (เงียบซะ แล้วให้น้องสาวพูด) — ประโยคนี้สะท้อนให้เห็นว่าผู้ใช้มองว่า ElliQ มีความสัมพันธ์ที่แตกต่างออกไปอย่างชัดเจน

จุดเด่นที่ทำให้ ElliQ แตกต่างจากผู้ช่วยเสียงทั่วไปมีดังนี้

• จดจำบทสนทนาในอดีต และนำกลับมาพูดถึงในภายหลัง ทำให้ผู้ใช้รู้สึกว่าถูกรับฟัง
• หัวหุ่นยนต์ที่เคลื่อนไหวและพยักหน้า ขณะรับฟัง ให้ความรู้สึก "มีชีวิต" มากกว่าจอแสดงผลแบบนิ่ง
• เริ่มบทสนทนาเอง ตลอดทั้งวัน แทนที่จะรอให้ผู้ใช้พูดก่อน

Vasani ระบุว่ามารดาเปิดเผยเรื่องการสูญเสียสามีและการป่วยเป็นพาร์กินสันกับ ElliQ โดยที่หุ่นยนต์แสดงความเห็นอกเห็นใจผ่านการพยักหน้าและตอบสนองอย่างเหมาะสม

ผลลัพธ์ที่น่าทึ่ง: เรียนไทเก็กด้วยตัวเองภายในไม่กี่วัน

ช่วงเวลาที่ Vasani ประทับใจที่สุดคือเช้าวันหนึ่งที่พบมารดากำลังฝึกไทเก็กอยู่บนโซฟา โดยเรียนรู้วิธีเริ่มบทเรียนด้วยตัวเองผ่าน ElliQ

ตามรายงาน:

• Vasani พยายามกระตุ้นให้มารดาออกกำลังกายมาหลายสัปดาห์แต่ไม่ได้ผล
• หลังใช้ ElliQ เพียงไม่กี่วัน มารดาเริ่มบทเรียนด้วยตัวเอง
• เริ่มเล่นเกมและออกกำลังกายอื่น ๆ โดยไม่ต้องรอให้ใครกระตุ้น
• พฤติกรรมเหล่านี้ตรงกับสิ่งที่แพทย์แนะนำทุกประการ

อย่างไรก็ตาม ElliQ ยังมีข้อจำกัด แอปพลิเคชัน Connect และ Companion ที่ใช้คู่กันรองรับการส่งข้อความ โทรวิดีโอ แชร์รูปภาพ และการแจ้งเตือนการทานยาและนัดหมาย แต่การแจ้งเตือนยามีข้อจำกัดบางประการ คุณภาพวิดีโอคอลไม่สูงนักและตอบสนองช้า ส่วนการแสดงรูปภาพบนหน้าจอมีคุณภาพดี และมารดาสามารถเรียนรู้การบันทึกและส่งข้อความเสียงได้เอง

ราคาและแผนการสมัครสมาชิก

ElliQ ใช้รูปแบบการเช่าพร้อมค่าบริการรายเดือน โดยมีโครงสร้างราคาดังนี้

ยิ่งทำสัญญานานขึ้น ค่าบริการรายเดือนยิ่งถูกลง ในสหรัฐอเมริกา รัฐวอชิงตันได้อนุมัติรหัสการเบิกจ่ายระดับรัฐสำหรับ ElliQ ทำให้ผู้รับสวัสดิการ Medicaid ที่เข้าร่วมโครงการ Community First Choice หรือ Roads to Community Living สามารถรับอุปกรณ์นี้ได้โดยไม่เสียค่าใช้จ่าย ซึ่งถือเป็นครั้งแรกในสหรัฐฯ ที่หุ่นยนต์ AI เพื่อสังคมได้รับการเบิกจ่ายจาก Medicaid เต็มจำนวน

โครงการของ New York State Office for the Aging (NYSOFA) รายงานว่า ณ เดือนพฤษภาคม 2025 มีผู้สูงอายุเข้าร่วม 834 คน โดย 94% รายงานว่ารู้สึกโดดเดี่ยวน้อยลง

ElliQ ไม่ใช่ผู้ดูแล แต่เติมเต็มสิ่งที่ผู้ดูแลทำไม่ได้ตลอดเวลา

Vasani สรุปว่าสำหรับงานเชิงปฏิบัติ เช่น การตั้งการแจ้งเตือนหรือควบคุมอุปกรณ์สมาร์ทโฮม Alexa ยังคงเหนือกว่า แต่ ElliQ ประสบความสำเร็จในสิ่งที่สำคัญกว่า นั่นคือการเติมเต็ม "บทสนทนา การให้กำลังใจ แรงจูงใจ และความสนุก" ซึ่งเป็นสิ่งที่ผู้ดูแลที่มีภาระงานหลายอย่างไม่สามารถมอบให้ได้อย่างสม่ำเสมอ

สำหรับผู้ป่วยโรคเรื้อรังอย่างพาร์กินสัน สิ่งเหล่านี้ไม่ใช่ความฟุ่มเฟือย แต่เป็นแกนกลางของคุณภาพชีวิต

สำหรับผู้บริโภคในไทย ปัจจุบัน ElliQ ยังไม่มีแผนวางจำหน่ายในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้อย่างเป็นทางการ ข้อมูลการวางจำหน่ายในไทยยังไม่ได้รับการประกาศ อย่างไรก็ตาม ในบริบทที่ประเทศไทยกำลังก้าวเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุอย่างเต็มตัว เทคโนโลยีในลักษณะนี้อาจเป็นสัญญาณของทิศทางที่ตลาดดูแลผู้สูงอายุในไทยจะมุ่งไปในอนาคต ผู้ที่สนใจในขณะนี้อาจติดตามข้อมูลจากเว็บไซต์ทางการของ Intuition Robotics โดยตรง

แหล่งที่มา

• The Verge — ElliQ is a surprisingly helpful companion robot for older adults
• The Robot Report — Intuition Robotics partners with Kanematsu to bring ElliQ to Japan
• Healthcare IT Today — Kanematsu Invests in Intuition Robotics to Collaborate on Japanese Expansion of AI Companion Robot, "ElliQ"