เหตุการณ์ที่ University of Arizona เมื่อสัปดาห์ที่ผ่านมากลายเป็นภาพสะท้อนความขัดแย้งระหว่างผู้นำ Silicon Valley กับคนรุ่นใหม่ที่กำลังก้าวเข้าสู่ตลาดแรงงาน เมื่อ Eric Schmidt อดีต CEO ของ Google ถูกโห่ซ้ำแล้วซ้ำเล่าระหว่างกล่าวสุนทรพจน์ในพิธีรับปริญญา หลังพยายามชูธงความเป็นไปได้ของ AI ต่อหน้าบัณฑิตที่กังวลเรื่องอนาคตการทำงาน รายงานจาก The Verge ระบุว่านี่คือตัวอย่างชัดเจนที่สุดครั้งหนึ่งของการที่ Silicon Valley "อ่านห้องไม่ออก"
Schmidt ยืนยันความกลัวของนักศึกษา แต่ยังดันเรื่อง AI
ตามรายงานของ Business Insider Schmidt ยอมรับในสุนทรพจน์ว่าความกังวลของบัณฑิตนั้น "สมเหตุสมผล" โดยกล่าวถึงความกลัวที่ว่า "เครื่องจักรกำลังมา งานกำลังหายไป สภาพอากาศกำลังพัง การเมืองแตกแยก และพวกคุณต้องรับมรดกความวุ่นวายที่ตัวเองไม่ได้สร้าง"
อย่างไรก็ตาม Schmidt ยังคงผลักดันมุมมองเชิงบวกต่อ AI และขอให้ผู้ฟังอนุญาตให้เขาพูดต่อ ท่ามกลางเสียงโห่ที่ดังขึ้นเป็นระยะ สุนทรพจน์ดังกล่าวจบลงด้วยประโยคที่กลายเป็นประเด็นร้อน:
"ถ้ามีใครเสนอที่นั่งบนจรวด อย่าถามว่าจะนั่งที่ไหน — แค่ขึ้นไปเลย"
The Verge รายงานว่าเสียงโห่ไม่ได้มาจากประเด็น AI เพียงอย่างเดียว บัณฑิตบางส่วนยังแสดงปฏิกิริยาต่อข้อกล่าวหาทางเพศที่ถูกยื่นฟ้องต่อ Schmidt เมื่อปีที่แล้วด้วย
ตัวเลขที่อยู่เบื้องหลังเสียงโห่: 89% กลัว AI แย่งงาน
ปฏิกิริยาของบัณฑิตในห้องนั้นไม่ใช่ความรู้สึกส่วนตัว แต่มีข้อมูลเชิงปริมาณรองรับอย่างชัดเจน
| ตัวชี้วัด | ตัวเลข |
|---|---|
| บัณฑิตปี 2026 ที่กังวลว่า AI จะแย่งงานระดับเริ่มต้น | 89% (เพิ่มขึ้นจาก 64% ในปีก่อน) |
| ตำแหน่งงานสำหรับบัณฑิตใหม่บน Handshake ที่ลดลง | -16% |
| จำนวนผู้สมัครต่อตำแหน่งที่เพิ่มขึ้น | +26% |
| การจ้างงานกลุ่มอายุ 22–25 ปีในสายงานที่ AI เข้าแทนที่ | -16% (ใน 3 ปีที่ผ่านมา) |
| นักศึกษาที่พิจารณาเปลี่ยนสาขาเพราะ AI | ประมาณ 47% |
ผลสำรวจของ Monster จากบัณฑิตปี 2026 พบว่าสัดส่วนผู้กังวลเรื่อง AI แย่งงานระดับเริ่มต้นพุ่งจาก 64% เป็น 89% ภายในหนึ่งปี ขณะที่ข้อมูลจาก Handshake แสดงให้เห็นว่าตำแหน่งงานสำหรับบัณฑิตใหม่ลดลง 16% แต่จำนวนผู้สมัครต่อตำแหน่งกลับเพิ่มขึ้น 26% งานวิจัยจาก Stanford ยังพบว่าการจ้างงานในสายงานที่ AI เข้าแทนที่ เช่น ซอฟต์แวร์และ customer service ในกลุ่มอายุ 22–25 ปี ลดลงสัมพัทธ์ถึง 16% ในช่วงเกือบสามปีที่ผ่านมา
Jensen Huang ที่ Carnegie Mellon: ต่างกันอย่างไร
ก่อนหน้าเหตุการณ์ที่ Arizona เพียงหนึ่งสัปดาห์ Jensen Huang CEO ของ NVIDIA ได้กล่าวสุนทรพจน์ในพิธีรับปริญญาที่ Carnegie Mellon University และได้รับการตอบรับในเชิงบวกอย่างเห็นได้ชัด
Huang เลือกรับมือกับความกังวลเรื่องการจ้างงานโดยตรง ด้วยประโยคที่ถูกพูดถึงอย่างกว้างขวาง:
"AI มีโอกาสน้อยที่จะแทนที่คุณ แต่คนที่ใช้ AI เก่งกว่าคุณอาจแทนที่คุณได้"
การวางกรอบปัญหาในลักษณะนี้ — ไม่ใช่ AI เป็นภัยคุกคาม แต่เป็นการแข่งขันระหว่างมนุษย์ที่มีทักษะต่างกัน — ดูเหมือนจะสอดคล้องกับความรู้สึกของบัณฑิตมากกว่าการเชิญชวนให้ "ขึ้นจรวด" โดยไม่ตั้งคำถาม
ช่องว่างที่ขยายกว้างขึ้น และนัยสำหรับคนรุ่นใหม่ในไทย
The Verge ชี้ว่าเหตุการณ์ที่ Arizona ไม่ใช่กรณีเดียวในฤดูกาลรับปริญญาปี 2026 มหาวิทยาลัยหลายแห่ง เช่น Rutgers, Utah Valley และ South Carolina State ต่างมีกรณีที่วิทยากรที่ได้รับเชิญถอนตัวออกจากพิธีด้วยเหตุผลต่าง ๆ สะท้อนให้เห็นว่าเวทีรับปริญญากำลังกลายเป็นพื้นที่ที่ตึงเครียดมากขึ้นสำหรับผู้นำจากภาคเทคโนโลยี
สำหรับคนรุ่นใหม่ในไทยที่กำลังจะเข้าสู่ตลาดแรงงาน ความกังวลที่บัณฑิตอเมริกันแสดงออกมานั้นไม่ได้ห่างไกลจากความเป็นจริงในประเทศไทย ตลาดงานในสายไอทีและบริการที่ AI เข้ามาแทนที่กำลังเปลี่ยนแปลงเช่นกัน คำถามที่น่าจับตาคือผู้นำอุตสาหกรรมในภูมิภาคจะสื่อสารกับคนรุ่นใหม่อย่างไร ระหว่างการชูโอกาสกับการยอมรับความเป็นจริงของผู้ที่ต้องเผชิญกับการเปลี่ยนแปลงโดยตรง
