Apple เริ่มวางรากฐานสำหรับการเปิด Sideloading บน iOS ในบราซิล หลังจาก iOS 26.5 เพิ่มการตั้งค่าใหม่ชื่อ "App Installation" ที่เปิดให้ผู้ใช้เลือก Marketplace ทางเลือกนอกเหนือจาก App Store ได้เป็นครั้งแรก ตามรายงานของ 9to5Mac ซึ่งนับเป็นการเปลี่ยนแปลงครั้งสำคัญในนโยบายระบบนิเวศของ Apple ที่อาจส่งผลต่อตลาดอื่น ๆ ทั่วโลกในอนาคต
การตั้งค่า "App Installation" คืออะไร และทำงานอย่างไร
ตามรายงานของ 9to5Mac การตั้งค่าดังกล่าวถูกค้นพบโดย Sorcererhat Tech เมื่อวันที่ 15 พฤษภาคม 2026 ผ่านทาง X โดยพบในเส้นทาง การตั้งค่า > Apps > แอปเริ่มต้น > App Installation
ภายในส่วนนี้ ผู้ใช้สามารถจัดการ Marketplace เริ่มต้นที่ระบบจะใช้แสดงผลใน Spotlight, Siri และ Safari ได้ โดย Apple ระบุข้อความอธิบายไว้ว่า:
"Marketplace เริ่มต้นจะแสดงที่ด้านบนสุด และใช้สำหรับการแนะนำแอปใน Spotlight, Siri และ Safari หากมี Marketplace หลายรายการ ผู้ใช้สามารถเปลี่ยน Marketplace เริ่มต้นได้"
ขณะนี้ตัวเลือกที่แสดงในการตั้งค่ายังมีเพียง App Store เท่านั้น แต่โครงสร้าง UI ที่รองรับการเพิ่มและสลับ Marketplace หลายรายการ บ่งชี้ชัดเจนว่า Apple กำลังเตรียมพร้อมสำหรับการเปิดใช้งานจริงในอนาคตอันใกล้
ที่มา: ข้อตกลงกับ CADE และกำหนดเส้นตาย 105 วัน
การเปลี่ยนแปลงนี้เกิดขึ้นจากแรงกดดันด้านกฎหมายการแข่งขันในบราซิล โดยมีลำดับเหตุการณ์สำคัญดังนี้:
- ปี 2022 — MercadoLibre ยักษ์ใหญ่ด้าน E-Commerce ในละตินอเมริกา ยื่นเรื่องร้องเรียนต่อ CADE (คณะกรรมการการแข่งขันทางการค้าของบราซิล) กล่าวหาว่า Apple จำกัดการแจกจ่ายแอปและบังคับใช้ระบบชำระเงินของตนเองบน iOS
- มีนาคม 2025 — มีความเป็นไปได้ที่ Apple จะถูกปรับวันละกว่า 40,000 ดอลลาร์สหรัฐ (ประมาณ 1,440,000 บาท) หากไม่เปิดใช้ Sideloading
- 23 ธันวาคม 2025 — คณะกรรมการ CADE อนุมัติข้อตกลง "TCC" ที่ Apple เสนอ กำหนดให้ Apple ต้องอนุญาตช่องทางแจกจ่ายแอปทางเลือก เปิดลิงก์ไปยังระบบชำระเงินภายนอก และรองรับวิธีชำระเงินของบุคคลที่สาม
- กำหนดเส้นตาย — CADE กำหนดให้ Apple ดำเนินการให้แล้วเสร็จภายใน 105 วัน มิฉะนั้นจะถูกปรับสูงถึง 150 ล้านเรียล (ประมาณ 27 ล้านดอลลาร์สหรัฐ หรือประมาณ 972 ล้านบาท)
ข้อตกลงนี้มีอายุ 3 ปี และการปรากฏของการตั้งค่า App Installation ใน iOS 26.5 สอดคล้องกับกรอบเวลาดังกล่าวอย่างมีนัยสำคัญ
โครงสร้างค่าธรรมเนียมใหม่สำหรับนักพัฒนาในบราซิล
9to5Mac รายงานว่า Apple วางโครงสร้างค่าธรรมเนียมสำหรับบราซิลไว้ดังนี้ แม้ยังไม่ได้รับการยืนยันอย่างเป็นทางการจาก Apple:
| ประเภท | ค่าธรรมเนียม |
|---|---|
| ค่าคอมมิชชันการขายผ่าน App Store | 25% (นักพัฒนาในโปรแกรมพิเศษ 10%) |
| ค่าธรรมเนียมเพิ่มเติมเมื่อใช้ Apple In-App Purchase | +5% |
| กรณีใช้ลิงก์/ปุ่มชำระเงินภายนอกใน App Store | 15% (การแนะนำด้วยข้อความธรรมดาไม่มีค่าใช้จ่าย) |
| Core Technology Commission (CTC) สำหรับแอปบน Marketplace ทางเลือก | 5% |
โครงสร้างนี้ใช้คำศัพท์เดียวกับที่ Apple นำมาใช้ในสหภาพยุโรปภายใต้กฎหมาย DMA ซึ่งกำหนดให้เปลี่ยนจาก Core Technology Fee (CTF) มาเป็น Core Technology Commission (CTC) ภายในวันที่ 1 มกราคม 2026
ความเชื่อมโยงกับ EU และทิศทางของ Apple ในระดับโลก
แม้การเปลี่ยนแปลงในบราซิลจะดูเป็นเรื่องเฉพาะภูมิภาค แต่มีจุดเชื่อมโยงสำคัญกับนโยบายที่ Apple กำลังดำเนินการในสหภาพยุโรป ที่น่าจับตาคือ Apple ได้สร้าง API ใหม่กว่า 600 รายการและเครื่องมือสำหรับนักพัฒนาเพื่อรองรับ DMA และตั้งแต่ iOS 18.6 เป็นต้นมา ผู้ใช้ใน EU สามารถติดตั้งแอปจาก Marketplace ทางเลือกและเว็บไซต์ของนักพัฒนาได้แล้ว
ความแตกต่างสำคัญระหว่างสองภูมิภาคคือ EU อนุญาต Web Distribution ซึ่งให้นักพัฒนาแจกจ่ายแอปโดยตรงจากเว็บไซต์ของตนเอง แต่สำหรับบราซิล ตามรายงานของ 9to5Mac การตั้งค่าที่ปรากฏบ่งชี้ว่าโมเดลของบราซิลจะจำกัดเฉพาะ การแจกจ่ายผ่าน Marketplace เท่านั้น โดยไม่รวม Web Distribution
ผลกระทบต่อผู้ใช้และนักพัฒนาในไทย
สำหรับผู้ใช้ iPhone ในไทย ขณะนี้การตั้งค่า App Installation ยังไม่ปรากฏในอุปกรณ์นอกบราซิล และยังไม่มีข้อมูลว่า Apple มีแผนขยายระบบนี้มายังภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้หรือไม่ เนื่องจากไทยไม่มีกฎหมายการแข่งขันทางดิจิทัลในลักษณะเดียวกับ DMA ของ EU หรือคำสั่งของ CADE
อย่างไรก็ตาม สำหรับนักพัฒนาแอปในไทยที่มีผู้ใช้ในบราซิลหรือ EU ควรติดตามโครงสร้างค่าธรรมเนียมใหม่นี้อย่างใกล้ชิด เนื่องจากอาจส่งผลต่อการวางแผนรายได้และกลยุทธ์การแจกจ่ายแอปในตลาดเหล่านั้น ส่วนความเคลื่อนไหวในระดับโลกนี้อาจเป็นสัญญาณว่าในระยะยาว Apple อาจต้องเผชิญแรงกดดันจากหน่วยงานกำกับดูแลในประเทศอื่น ๆ เพิ่มเติม
